Reklam
TİCARETTE ADALET
Mustafa Kalli

Mustafa Kalli

Kamus Yazıları

TİCARETTE ADALET

23 Ekim 2018 - 15:11

Osmanlı döneminde ticaret merkezlerinde kapalı çarşı yapılmıştır. Bu kapalı çarşılarda, sabahleyin dua ile açılıyor. Dua merasimi yapılıyor.

   Osmanlı esnaf teşkilatına Âhilik teşkilatı(kardeşlik dayanışması) deniliyor. Günümüz esnaf odaları bu teşkilattan yola çıkarak ilham almışlardır. Bu davranışla atalarımızın, esnafa, tüccara, çalışana ve emeğe verdiği değeri gösteriyor.

  Kuran-ı Kerim ve Hadis-i Şeriflerde çalışmak, helalinden kazanmak övülmüştür. Ayet-i Kerimede “İnsanoğlu için ancak emeğinin karşılığı vardır.” (Necim,39) Buyrulmuştur.

  Peygamberimiz(s.a.v) ise bu hususta :” Hiç kimse, elinin emeğinden daha hayırlı bir lokma yememiştir.” Buyurarak, çalışmaya, alın terine,emeğe ve üretime çok değer vermiştir.

Bir defasında Hz. Peygamber(s.a.v) Sa’d b.Muaz’ın çalışmaktan nasır tutan elini öpmüş ve “İşte bu eller Allah’ın sevdiği ellerdir.” Buyurmuştur.

  Çalışmak bir emirdir. kul ise memurdur.Arapçada “emr” iş anlamına da gelir.Yani insanlara düşen çalışması ve işini doğru yapmasıdır.Takdir ve Tevfik Allah’ındır.

  Ticarette sözleşmelere uyulmalıdır.  Bir kimse bir başkasına söz vermişse, bir ahitte bulunmuşsa, muhakkak verdiği sözü tutmalı gereğini yerine getirmelidir.

  Ticarette haksız kazanç yasaklanmıştır. Ayet-i Kerime de: “Mallarınızı aranızda haksız kazançla yemeyiniz.”(Bakara,188) buyrulmuştur.

  Karaborsacılık yapılmamalıdır. Bir malın fiyatının atması için malı stoklamaya,her türlü karaborsacılık yapmaya “ihtikâr denilir. Dinimizde ihtikâr yasaklanmıştır. Haram kılınmıştır.

  Rüşvet ve faiz gibi haksız kazanç yollarından uzak durmalıdır. Dinimizde faiz yasaklanmış, helal kazanç övülmüş, Rüşveti de alana ve verene lanet edilmiştir.

El Emeğinin Önemine Dair Hadis-i Şerifler

   Peygamberimize(s.a.v) “En temiz kazanç hangisidir ?”diye sorulduğunda, O da “ Kişinin elinin emeği ve alış verişinde helâl kazancıdır.” Buyurdu.

 Başka bir Hadisinde; “Doğru ve güvenilir tüccar, ahrette peygamberler, sıdıklar ve şehitlerle beraberdir. “Buyurdu.

 “Allah teâlâ alırken ,satarken ve ödemede bulunurken kolaylık gösterene merhamet eder.”(Buhari)

 Reslullah’ın(s.a.v) ,Kıyamet gününde yüzüne bakmadığı üç kişi ; “İhtiyar zâni( zina eden),kibirli fakir, ve alış veriş yaparken Allah’ın adını kullanarak yemin eden kişi.”(Tabarani)

  “ Müslüman, Müslüman’ın kardeşidir. Bu nedenle bir Müslüman, ayıbını söylemeden bir malı diğer Müslüman kardeşine satması caiz değildir.”(İbn Mâce)

  “Pazara (satmak üzere) mal getiren kâr eder rızka kavuşur. İhtikâr yapan( pahalansın da satayım diye malı saklayan)lânete uğrar.”(İbn Mâce)

 Resulullah(s.a.v) : “ Tüccarda şu dört özellik olursa kazancı helal, temiz ve bereketli olur:

  1. Mal satın alırken (ucuz almak için) aldığı malı kötülemez.
  2. Malını satarken( pahalıya vermek için) övmez. Sahte reklama başvurmaz.
  3. Müşteriye malı satarken, malındaki kusuru gizlemez.
  4. Alışverişte, (müşteriye güven vermek için) yemine başvurmaz.

   Ticarette helal kazanç önemlidir. Ayet-i kerime de; “Ey inananlar! Mallarınızı aranızda haksızlıkla değil, karşılıklı rıza ile yapılan ticaretle yiyin. Haram ile kendinizi mahvetmeyin.”(Nisa,29) buyrulmaktadır.

   Kazandıklarımız, el emeğimiz ve alın terimiz olmalıdır. Haksız kazanca, öksüzün gözyaşına, tüyü bitmemiş yetimin hakkı olan devletin malına dikkat etmeliyiz.

 Kuran-ı Kerim ve hadis-i Şeriflerde Ticaret

      Kuran-ı Kerim’de iş ve ticaret ahlakıyla ilgili bazı hususlara da işaret edilmiştir.

Kuran’da çalışıp kazanmak emek harcamak övülmüştür. Ayet-i Kerimede; “ İnsanoğlu için ancak emeğinin karşılığı vardır.”[1]Buyrulmuştur. Müslim ve gayri Müslim emeğinin karşılığını alır.

   Peygamberimiz(s.a.v) de, çalışmaya, alın terine, emeğe ve üretime önem vermiş, “Hiç kimse, elinin emeğinden daha hayırlı bir lokma yememiştir.” Buyurmuştur.

Bir defasında Hz. Muhammed(s.a.v), Sa’d b.Muaz’ın çalışmaktan nasır tutan elini öpmüş ve “İşte bu eller, Allah’ın sevdiği ellerdir.”buyurmuştur.

  Diğer Hadis-i Şeriflerde ise; “Güçlü mü’min, zayıf mü’min den daha hayırlıdır.” “ İki günü eşit olan aldanmıştır, ziyandadır.” Buyrulmuştur.

  Ticaret, rızkın onda dokuzu olarak tavsiye edilmiştir.

  Ticarette, her türlü tembellik, başkalarının sırtından geçinme(asalaklık), başkalarına yük olma ve dilencilik hoş görülmemiştir.

 Ticarette,  yapılan sözleşmelere uymak, ve verilen söz yerine getirilmelidir.

 

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar